Thứ năm, 27 Tháng 8 2009 - 3:08pm Dồn cả gia tài, nhiệt huyết một đời để đeo đuổi, phát triển nghề thám tử tư - điều tra tư tại Việt Nam, ông Nguyễn Hữu Vinh, Giám đốc công ty TNHH Điều tra & Bảo vệ - V (VPI), vẫn thấy nỗi đam mê, trăn trở với nghề luôn âm ỉ trong lòng.
- Bị cuốn hút bởi những nhân vật trong truyện trinh thám Nam tước Phôn Gôn Rinh, Hầm bí mật bên bờ sông và người cha nguyên là giám đốc công an khu IV, chàng trai Hà Nội này đã quyết tâm vào học tại trường Đại học An ninh sau khi hết lớp mười, dù đủ điểm du học nước ngoài theo chính sách nhà nước lúc bấy giờ.
Sau khi tốt nghiệp, ông làm việc tại Cục Bảo vệ Chính trị - Bộ Công an và hơn mười năm ở ban Việt kiều Trung ương (hay là Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài). Người ta chê ông "gàn" khi xin nghỉ chế độ năm năm.
Lóc cóc đi học một lúc ba trường luật, ngoại ngữ, ngoại thương, rồi suốt ngày lên mạng đọc sách báo, ghi ghi chép chép, cả những lúc đi đường hay lúc ngồi tán ngẫu với bạn bè. Không ai biết ý định thành lập công ty thám tử tư trong ông vẫn luôn âm ỉ cháy.
Thời gian làm việc trong ngành an ninh và ban Việt kiều Trung ương, ông thấy có nhiều việc người dân rất cần mà không ai giải quyết. Đó là những nhu cầu điều tra lĩnh vực dân sự mà cơ quan tư pháp của nhà nước không đảm trách, như thu thập thông tin về gia đình, con cái, người thân, nhân viên, đối tác kinh doanh và tránh gặp phải những rũi ro hoặc vượt qua sóng gió.
Trước năm 2000, ở Việt Nam, nói chuyện kinh doanh thám tử tư chẳng khác chuyện trên sao Hỏa. Thế rồi như "buồn ngủ gặp chiếu manh", vừa lúc ông "ôm" được ba tấm bằng đại học, qua vài khóa kinh doanh, thương mại, lại đang bức bối muốn "ra với đời" thì luật Doanh nghiệp ra đời năm 1999. Điểm đổi mới của luật này là thay vì người dân "chỉ được làm những gì mà pháp luật cho phép" nay "được làm những gì mà pháp luật không cấm".
Có được "thiên thời, địa lợi, nhân hòa", ông liền nộp đơn xin nghỉ chế độ vào tháng 11/1999 (mọi người thường gọi là về hưu "một cục" - tức lĩnh khoảng 40 triệu đồng rồi nghỉ luôn không hưởng lương hưu) để thành lập công ty, kinh doanh một thứ dịch vụ rất khác người. Từ khi cầm được giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh trong tay, ông vẫn nghĩ mình đang sống trong mơ. Cuộc đời ông chuyển sang một trang mới.
Không độc quyền
Hiện nay VPI là công ty duy nhất được cấp phép hoạt động điều tra tư tại Việt Nam, vô hình trung ở vào thế "độc quyền" không mong muốn suốt sáu năm. Ông bộc bạch: "Độc quyền có cái hại nhiều hơn cái lợi. Kẻ độc quyền sẽ tự tha hóa mình cho đến khi thui chột, sụp đổ. Đó cũng là lý do vì sao VPI không quảng cáo".
Các công ty không được cấp giấy phép chính thức cho dịch vụ điều tra tư, học giấu nghề này đằng sau những dịch vụ như tư vấn luật, môi giới - cung cấp thông tin thị trường... Cuộc sống luôn đi tới, nếu Nhà nước không sớm khuyến khích và có một chính sách pháp luật rõ ràng thì người ta vẫn lập công ty để lách luật. Nhu cầu xã hội vô cùng lớn, nhất là TP.HCM và các thành phố phía Nam, thậm chí ở nước ngoài. Cầu quá lớn dễ tạo ra áp lực làm nhà kinh doanh choáng ngợp và mắc nhiều sai lầm.
Tính chuyên nghiệp khó có thể đảm bảo, nảy sinh tâm lý "chụp giật" trên thương trường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến văn hóa kinh doanh.
Ông Vinh cho biết: "Công ty VPI được phép hoạt động điều tra dân sự, nghĩa là cung cấp thông tin không thuộc phạm vi hình sự". Trong tố tụng dân sự hiện nay, người dân thường phải tự thu thập tài liệu chứng cứ. Vì vậy, điều tra tư (điều tra dân sự) rất cần cho hoạt động tố tụng hình sự.
Từ khi thành lập công ty "thám tử" đến nay, ông luôn kiên trì, nỗ lực đấu tranh, và đã tìm được sự công nhận của xã hội cho loại hình dịch vụ này bằng chính sự thận trọng trong công việc. Cuối năm 2003, trong Chỉ thị về đẩy mạnh thực thi Luật Doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cho Bộ Công An, Bộ Tư pháp, Bộ Kế hoạch - Đầu tư dự thảo nghị định về điều tra dân sự, kinh tế. Đó sẽ là văn bản pháp lý đầu tiên cho nghề này.
Vui buồn chuyện nghề
"Thám tử" là một mặt hàng hầu như vô hình (về giá trị lẫn chất lượng). Không dám nhận, bỏ giữa chừng, suy nghĩ nhiều đêm trước khi báo kết quả cũng như tìm cách an ủi, tư vấn cho khách hàng... Nguyễn Hữu Vinh đều phải băn khoăn cân nhắc. Có đến 50% yêu cầu của khách hàng về hôn nhân gia đình, ông rất thận trọng vì nó liên quan đến số phận con người.
Chung sống hay ly hôn, hạnh phúc hay đau khổ chỉ người trong cuộc mới biết. Mỗi lần đưa ra bằng chứng cho người vợ hay chồng, ông đều xót xa nghĩ tới những đứa trẻ. Chúng sẽ ra sao, rất có thể vì người lớn mà tuổi thơ của chúng không còn bình yên nữa. Chưa kể đến chuyện nhiều người không đủ tỉnh táo dẫn đến "cả giận mất khôn".
Những ông bố bà mẹ muốn giám sát chuyện học hành, vui chơi hoặc tìm lại đứa con bỏ nhà ra đi. Kết quả điều tra nhiều khi làm đau lòng cha mẹ khi biết con họ đang lạc vào động lắc, ổ nhện hay lô đề, cá độ bóng đá... Ông cũng là cha của hai đứa con trai nên cũng thấu hiểu sự lo lắng của bậc cha mẹ trong việc giáo dục con cái. Nhiều gia đình đã hao tổn công sức, nước mắt lẫn tiền của cho đứa con cưng để rồi khi họ gần kiệt sức, mang bệnh thì kết quả nhận được quá đau lòng.
Trường hợp thân chủ tiết lộ "bí mật phạm pháp", thám tử cũng không được bao che, phải đặt luật pháp lên trên hết vì hiện nay chưa có gì rõ ràng trong quy định của pháp luật đối với tình huống trớ trêu này.
Ông Vinh kể một trường hợp: một khách hàng nhờ ông theo dõi vợ ông ta vì ông ta nghi ngờ bà có quan hệ bất chính. Sau vài lần tiếp cận bà vợ, các thám tử đặt dấu hỏi vì bà là một phụ nữ đã luống tuổi, không có nhan sắc, công việc thường ngày là chợ búa, cơm nước.
Khi nhớ ra yêu cầu của vị khách là "nếu thấy vợ tôi đi theo tôi là phải báo ngay" thì mọi nghi ngờ dồn về ông khách. Kiểm chứng lại những lần vị khách này hỏi "bây giờ vợ tôi đang ở đâu" là những lúc ông ta "có vấn đề". Hợp đồng buộc phải chấm dứt. Tuy nhiên nếu nhìn từ góc độ kinh doanh thì hợp đồng này vẫn được thực hiện nhưng đạo đức nghề nghiệp không cho phép người lãnh đạo công ty thực hiện hợp đồng.
Những người làm nghề này phải sáng suốt, nhận diện đúng khách hàng, quan hệ của khách hàng với đối tượng điều tra để tránh việc lợi dụng loại hình dịch vụ này phục vụ những lợi ích không lành mạnh. Chính nhờ các thám tử tuân thủ điều đó mà rất nhiều ý đồ gian lận trong thương mại, chiếm đoạt tài sản, lừa gạt tình cảm... bị phát hiện, tránh được hậu quả khó lường cho đối tượng, khách hàng và cho chính thám tử.
Nhân viên: tài sản vô giá
Đối với nhân viên, Nguyễn Hữu Vinh không đề cao bằng cấp mà quan trọng hơn, họ phải là người trung thực, có một nền tảng kiến thức cơ bản về xã hội. Đặc biệt, nhân viên phải hội đủ những phẩm chất, khả năng như giao tiếp tốt, óc phán đoán, tiếp cận nhanh các phương tiện kỹ thuật, đam mê nghề nghiệp và chịu được cường độ làm việc cao với thời gian làm việc bất thường.
Các nhân viên của VPI hầu hết đều tốt nghiệp đại học, cao đẳng hoặc trung học chuyên nghiệp. Khi vào thử việc tại công ty, tất cả nhân viên đều được chính tay ông và các lớp nhân viên đã có kinh nghiệm trực tiếp hướng dẫn, đào tạo nghiệp vụ theo tính đặc thù của nghề nghiệp.
Ông Vinh tâm sự: "Tôi đang thực sự sống những ngày ý nghĩa nhất của cuộc đời mình". Ông và Công ty VPI đã phải vượt qua rất nhiều rào cản để lớn mạnh, thành công như hôm nay. Họ đã dám bước đi trên con đường không trải đầy hào quang, dẫu nhọc nhằn nhưng rất thú vị và ý nghĩa.
Theo: VietNam Net |
